Troppo caldo

Roeland Scholtalbers

“Het weer is een van de grootste nadelen van wonen in Florence.” Mijn Duitse collega Stefan kijkt me bloedserieus aan als hij het zegt. Volgens hem is de stad drie maanden per jaar te warm om normaal te kunnen functioneren. Het is hier ’s zomers inderdaad verzengend heet en de klimaatverandering maakt het er niet beter op. Toch heb ik er weinig last van. Ik ben een zomermens en geniet ervan als de jas eindelijk uit kan. Ik hou van het gevoel van de zon die in mijn nek brandt. Ik geniet van de kleine rituelen die bij de zomerhitte horen. Bij zonsopgang op mijn racefiets stappen voordat het te warm wordt, een ijskoude Cedrata drinken om de mineralen aan te vullen of een parkeerplek in de schaduw zoeken.

Zomer in de stad is voor mij met wat aanpassingen prima te doen, maar de hitte is natuurlijk beter te verdragen als je de stad ontvlucht. En dat doen Italianen dan ook massaal, niet alleen in Florence. In Turijn, waar ik het grootste deel van het jaar woon, merk je direct wanneer de scholen voor vakantie gesloten zijn. Veel Torinesi hebben een huisje aan de Ligurische kust. jaar brengen ze steeds meer tijd door naarmate de zomer vordert. In Florence, waar ik werk, gaan veel winkels ondanks de toeristenstroom wekenlang dicht. “Die paar centen zijn al dat zweet niet waard”, lacht de eigenaar van de sieradenwinkel in mijn straat laconiek vlak voordat hij voor drie weken naar het strand van Castiglione della Pescaia vertrekt.

Italiaanse huizen zijn gebouwd met die zomerhitte in het achterhoofd. Geen grote ramen die elk straaltje zonlicht binnenlaten maar luiken om de hitte buiten te houden. In mijn ouderlijk huis kon iedereen vanaf de stoep zien wat er die avond op tafel stond. In Italië lukt dat niet. In Noord-Europa komt het hitteplan al bij 30 ºC uit de kast, terwijl er in Italië dan eerst nog 10 ºC bij moeten. De hittemaatregelen zijn trouwens niet in heel Italië gelijk. Daarvoor zijn de temperatuur- en hoogteverschillen in dit langgerekte land simpelweg te groot. De meeste Italianen passen ’s zomers hun ritme aan. Ze blijven waar mogelijk binnen op de heetste uren van de dag. Ons gezin is daar minder goed in.

Afgelopen augustus bezochten we de stad Matera in het Zuid-Italiaanse Basilicata. We kwamen aan op het heetst van de dag en gingen als echte Nederlanders meteen op pad. In de brandende zon klommen we naar de Chiesa di Santa Maria di Idris. Deze rotskerk laat zien hoe mensen vroeger met de natuur meebouwden. Bijna het hele gebouw is rechtstreeks uit de berg gehakt. Alleen de stenen gevel aan de voorkant stamt uit een latere periode. Binnen bleek het heerlijk koel te zijn, zodat we op ons gemak de fresco’s konden bewonderen. Matera is beroemd om zijn Sassi, rotswoningen die direct uit het kalksteen zijn gehouwen. In een regio waar het in de zomer met gemak 40 ºC wordt, werken deze grotten als een natuurlijke airco. ’s Avonds sliepen we zelf ook in zo’n rotswoning met metersdikke muren, zonder airco en met piepkleine raampjes. Volgens mij hadden ze hier eeuwen geleden al een hitteplan klaarliggen. •